Xuân Hải Ml

Xuân Hải Ml

Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật trong “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê

Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật trong “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê (Chương trình Ngữ văn lớp 9)“Những ngôi sao xa xôi” của nhà văn xuất sắc văn xuôi hiện đại Việt Nam những năm chống Mỹ. Đến với tác phẩm, ta dễ dàng nhận thấy vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam toả sáng trong một giai đoạn lịch sử của dân tộc. Những cô gái thanh niên xung phong đã trở thành hình tượng khó quên. Họ như một thứ ánh sáng ẩn hiện xa xôi có sức mê hoặc lòng người. Trong đó nhân vật Phương Định được khắc hoạ như một hình ảnh tiêu biểu nhất của người con gái Hà Nội giữa Trường Sơn ác liệt. Trước vẻ đẹp của hình tượng được sáng toả trong hiện thực đời sống của chiến trường đánh Mỹ. Đặt nhân vật của mình nơi mà bom đạn, Lê Minh Khuê đã giúp ta nhận ra vẻ đẹp đáng khâm phục ở Phương Định đó là lòng dũng cảm, gan dạ trước thử thách hiểm nguy.

 “Những ngôi sao xa xôi” của nhà văn xuất sắc văn xuôi hiện đại Việt Nam những năm chống Mỹ. Đến với tác phẩm, ta dễ dàng nhận thấy vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam toả sáng trong một giai đoạn lịch sử của dân tộc. Những cô gái thanh niên xung phong đã trở thành hình tượng khó quên. Họ như một thứ ánh sáng ẩn hiện xa xôi có sức mê hoặc lòng người. Trong đó nhân vật Phương Định được khắc hoạ như một hình ảnh tiêu biểu nhất của người con gái Hà Nội giữa Trường Sơn ác liệt. Trước vẻ đẹp của hình tượng được sáng toả trong hiện thực đời sống của chiến trường đánh Mỹ. Đặt nhân vật của mình nơi mà bom đạn, Lê Minh Khuê đã giúp ta nhận ra vẻ đẹp đáng khâm phục ở Phương Định đó là lòng dũng cảm, gan dạ trước thử thách hiểm nguy.

          Xoay quanh diễn biến tâm trạng của cô gái trẻ này trong một lần phá bom, trong không khí vắng lặng, căng thẳng đến “phát sợ” lòng cô thoáng cái cảm giác ớn lạnh. Nhưng rồi cô không sợ nữa “Tôi đến gần quả bom, cảm thấy có ánh mắt các chiến sỹ dõi theo mình. Tôi không sợ nữa. Tôi sẽ không đi khom. Các anh ấy không thích kiểu đi khom ấy”. Lòng dũng cảm của Phương Định như được nhân lên bởi luôn cảm thấy mình đối mặt với thử thách không phải trong tư thế lẻ loi mà luôn có đồng đội kề bên, dõi theo chia sẻ và tiếp sức. Đến khi ở bên quả bom kề sát với cái chết, thần kinh căng thẳng như sợi dây đàn thì từng cảm giác của cô càng sắc nhọn hơn “thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom một tiếng động sắc đến gai người cứa vào da thịt tôi. Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm. Nhanh lên một tý. Vỏ quả bom đang nóng dần lên”… Đoạn văn được tạo bởi một chuỗi câu ngắn giọng văn gấp gáp, căng thẳng diễn tả chính sác tâm trạng hồi hộp cao độ của nhân vật đối mặt giữa cái sống và cái chết. Đó là tâm trạng rất thực đối với những người làm công việc phá bom dù công việc có được làm hàng ngày và cũng rất rễ hiểu khi phá bom lại là một cô gái trẻ. Tiếp đó là cái cảm giác căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom. Những dòng viết thể hiện lòng dũng cảm của nhân vật được Lê Minh Khuê viết bằng một cách rất riêng. Nó vừa gợi cảm chân thực nhịp sống khẩn trương nơi chiến trường vừa cho ta thấy cách bộc lộ phẩm chất anh hùng ấy thật bình dị.            Không chỉ vậy, hình tượng nhân vật Phương Định còn để lại trong lòng người đọc ấn tượng tốt đẹp vẻ một cô gái hồn nhiên mơ mộng giữa hiện thực đời thường. Cũng như các cô giá mới lớn Phương Định cũng nhạy cảm và quan tâm đến hình thức của mình. Cô thường quan sát và tự đánh giá về mình một cách tự tin “Tôi là con gái Hà Nội nói một cách khiêm tốn tôi là một cô gái khá”. Nhà văn đã cho người đọc hình dung thật rõ về một cô gái có hai bím tóc dày cái cổ cao kiêu hãnh như một đài hoa loa kèn và đặc biệt là đôi mắt “có cái nhìn sao mà xa xăm”. Đó là thiếu nữ có một ngoại hình phảng phất dáng dấp thanh lịch của một thiếu nữ Hà Thành. Nếu nói đôi mắt là cửa sổ tâm hồn thì nhìn vào đôi mắt của Phương Định ta thấy rõ một tâm hồn rất lãng mạn, mơ mộng và hồn nhiên: biết cánh lính trẻ thường săn sóc vồn vã và cô không biểu lộ tình cảm mà “ thường đứng ra xa, khoang tay trước ngực và nhìn đi nơi khác”. Đó là cái kiêu kỳ đáng yêu. Nhưng cô thú nhận “chẳng qua tôi điệu thế thôi”. Đó là cách diễn đạt tâm lý nhân vật của nhà văn vừa chân thực lại vừa tinh tế vẻ đẹp tâm hồn trong của nhân vật được thể bộc lộ một cách tự nhiên qua tâm trạng  lúc đón nhận cơn mưa đá. Đón nhận một cơn mưa bất ngờ với một cách tự nhiên qua tâm trạng lúc đón nhận cơn mưa đá. Đón nhận một cơn mưa bất ngờ với một niềm vui thật trẻ thơ. Không phải là cô gái căng thẳng, hồi hộp tột độ khi phá bom mà là một thiếu nữ hồn nhiên trong sáng với niềm vui “sáng sủa tràn đầy”. Mưa bất ngờ đưa Phương Định trở về với quá khứ với những kỷ niệm tuổi thơ ào ạt trào dâng. Đó là hình ảnh thân thương của gia đình, của Hà Nội vời vợi tiếng rao của bà bán xôi sáng, cánh cửa sổ cơn mưa mùa hạ, hoa trong công viên, ngọn đèn trên quảng trường và bầu trời thành phố đầy sao. Nỗi nhớ Hà Nội sao mà da diết cháy bỏng. Tâm hồn cô thanh niên xung phong như đang bay lên thăng hoa cùng bầu trời ngàn sao. Ta bỗng chợt hiểu đó chính là nguồn sức mạnh làn điệu nâng bước chân cô gái trẻ mỗi khi bước vào trận. Tiếp sức cho cô bình tĩnh tự tin mỗi khi đối mặt với chiến trường ác liệt đầy gian khổ.

Vẻ đẹp hình tượng nhân vật Phương Định được khắc hoạ bằng ngôn ngữ kể chuyện độc đáo khả năng chiếm lĩnh hiện thực tâm lý nhân vật tinh tế sắc sảo của ngòi bút Lê Minh Khuê. Nhà văn không khắc hoạ nhân vật ở mức độ lý tưởng mà nhân vật vẫn hiện lên với đầy đủ những phẩm chất anh hùng và cũng rất đáng yêu. Nhân vật Phương Định là hình ảnh tiêu biểu cho vẻ đẹp thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ có lý tưởng sống đúng đắn tinh thần chiến đấu dũng cảm, có đời sống nội tâm phong phú trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng lạc quan yêu đời. Vẻ đẹp của hình tượng nhân vật trong “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê đã góp phần tạo nên khúc ca lãng mạn biểu dương vẻ đẹp của con người anh hùng Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ vĩ đại của dân tộc.

Copyright © 2017 Xuân Hải Ml